Nuri Demirağ, NU.D 38 ve NU.D 36

[Yeniceri]

Nu D.36

Yıl 1936!
Fabrikası İstanbul Barbaros iskelesindedir. Nuri Demirağ  bu uçağı üretmiştir ve ikinci yerli savaş uçağımızdır. 1936 yılında üretilmiştir. Çoğunlukla Gök okulunda eğitim uçağı olarak kullanılmıştır. N.U.D Fabrikasının bir sonraki uçak modeli 1938 yılında üretilecek olan yolcu uçağı Nud-38 dir.Bu uçak N.U.D. Uçak Fabrikası kapatılınca hava kuvvetlerinden emekli oluştur.Hizmet dışı olduğu yıl 1942 yılıdır. N.U.D. Avrupa'dan siparişler almaya başlar.Ancak Türkiye'de böyle bir başarının özel sektör marifeti ile yapılması bazı çevreleri rahatsız eder ve hükümet yurtdışına silah satışını yasaklar. Siparişler birer birer iptal olur. Nuri Demirağ bu uçak fabrikasının kapatılmaması için o dönemin Başbakanı Adnan MENDERES'den yardım ister. Hatta gazetelerden "Menderese'e açık mektup" başlığıyle ilanlar verir. Ancak bu çabalar sonuç getirmez. Ayrıca fabrika arazisi bugünkü Atatürk havalimanının  yapımı için yok pahasına istimlak edilir. İtiraz edilsede mahkeme kararıyla fabrika kapatılır ve Nud-36'lar müzelik olur.Nud-36`lar gibi diğer Türk yapımı savaş uçakları gibi o zamanın en iyi ve en kaliteli uçaklardan biri olmuştur.

Nu D.38

Yıl 1938!
Nu.D.38 tipi yolcu ucağı, tamamen Türk mühendis ve işçilerinin ortaya çıkardıkları Türk tipi tamâmen mâdenî bir uçaktır. 6 kişilik yolcu ucağının çift pilot kumandası bulunmaktadır. Saatte 325 kilometre hız yapabilmekte ve 1000 KM uçabilmektedir. Türk Hava Kurumu, Nuri Demirağ'ın fabrikalarına sipariş vermiş olduğu bu uçakları almaktan vazgeçmiştir. Bunun ardından uçaklardan bir bölümü Hollanda'ya ambulans-uçak olarak satılmıştır (Şu anda Hollanda'da bir parkta sergilenmektedir).
1944 yılında ilk Türk Yolcu Uçağı NU.D 38 İstanbul'dan Ankara'ya uçuşunu başarıyla tamamlamıştır.

Nu D.38'in yapılması, dünya uçak sanayicilerinin dikkatini birden Türkiye'ye çekmişti. Üretilen Nu D.38 adını taşıyan çift motorlu 6 kişilik yolcu uçağı yurt dışında büyük ilgi gördü ve bu uçaklar Dünya havacılığı yolcu uçakları A sınıfına alınmıştı.

Türk Hava Kurumu Nu D.38'lerden sipariş vermiş ve test uçuşlarının Eskişehir'de yapılmasını istemişti. Test uçuşunu deneyimsiz pilot -aslında baş mühendis- Selahattin Alan yaparken iniş sırasında piste hayvanların girmemesi için kazılan hendeğe düşmüş ve vefat etmişti. Bu olay üzerine THK bütün siparişlerini iptal etmiş ve şartlara uygun değildir diye belge vermişti.



Nuri Demirağ, Nu.D 38 ile Yeşilköy, Nuri Demirağ Havaalanına inmiş durumda.


Saatte 325 KM yapabilen 5000 fite kadar yükselebilen 1000 KM uçabilen çift pilot kumandası bulunan Nu.D 38 havalanıyor.


Nu.D 38'in yandan görünüşü.


Nu.D 36 tipi 5 uçak gösteri uçuşu yapıyor.


Nu.D 36'nın akrobatik manevraları.


Nu.D 36'lar Nuri Demirağ Havaalanına platformunda dizilmiş, uçuş sıralarını bekliyor.


Nu.D uçaklarının imalatı .


Nu.D 38'in yapım aşamaları -1-


Nu.D 38'in yapım aşamaları -2-


Uçak Fabrikasındaki pervane üretimi.

Not: Çeşitli sitelerden derlemedir.

[141st_Kanuni]

harika paylaşım tşkler   

Not :  Nuri Demirağ bu uçak fabrikasının kapatılmaması için o dönemin Başbakanı Adnan MENDERES'den yardım ister. Hatta gazetelerden "Menderese'e açık mektup" başlığıyle ilanlar verir. Ancak bu çabalar sonuç getirmez.
şahsi görüşüm; yardım etmek istemiştir ama bazı güçler engel olmuştur.

[141st_Kaplan]

inanamadım valla.nerdeyse Türkiye zamanının hava üstünlüğü sağlamış bir ülke gibi bir his doğdu birden.yanılmış olabilirmiyim?
 

[141st_Eko1]

bu devrim arabası nın durumuda aynı YILLAR dır nedense

[141st_m108s]

Oldukça kötü hissediyorum kendimi.
Neredeyse dünyadaki uçak üretim maceralarının başlangıcında,  zamanın teknolojisi ve kabiliyetleri ile olabilecek en iyi üretimi yapmışız. Ve akibet Ekremin de dediği gibi devrim arabaları ile aynı sonuç. Adamlar arabaya benzin koymayı unuttukları için bizim çok bilmiş büyükler arabaya ambargo koyuyorlar ve dünya ile rekabetten çekiliyoruz. Uçaklardada aynısı olmuş pilot yerine baş mühendis  uçağı kullanmış ve kaza yapmış .. Teknik şartlara uygun değil diye kabul etmemişiz. Ve o günkü insanların o yoğun emekleri bir çırpıda heba olmuş. Aslında işin ucunda sanki dış güçler var gibi bizim gelişmemizi istemeyen dış güçler... İçerdeki uzantılarına verdikleri emirle olayı baltalamışlar sanki... Çok mu komplocu oldum acaba???

[--yunus--]

o fabrika kapatılmasaydı şimdi belki lock on da kendi uçağımızla uçuyor olacaktık
 

[Yeniceri]

Beyler bu bize has bir durum değil..
"  Yalniz salaklik bize ozgu bir aliskanlik degil, Kanadada 1960-70'li yillarda kendi jet ucagini imal edip kendi savunma sanayisini guclendirmeyi hedefledi. Buyuk emeklerle Avro ucak ve ucak motoru fabrikasi kuruldu.
http://archives.cbc.ca/IDD-1-75-275/science_technology/avro_arrow

Son derece basarili olan sirket Amerikan ve Kanada hava kuvvetlerinden siparisler almaya basladi. Sonra bir takim yabanci sirketler "siz kendi ucaginizi uretmeyin, biz size daha ucuza veririz" dediler ve Kanada hukumetini var olan ucagin projesinden vazgecirdiler. Kanada sirketinin kapanmasi icin bizzat  Amerikan siyaset ve isadamlari devreye girdi, ve sirket kapandi. Var olan ucaklar bir alanda toplandi ve Dozerlerle yok edildi, en son prototip ucaga kadar.
http://archives.cbc.ca/IDC-1-75-275-1407/science_technology/avro_arrow/clip9

Daha sonra General Dynamics ve LockHeed-Martin kapanan Avro sirketinin tum muhendislerini kendi sirketlerine aldilar. Bu muhendislerden bazilari NASA'nin en onemli programlarini yonettiler.
http://archives.cbc.ca/IDC-1-75-275-1408/science_technology/avro_arrow/clip10

Yani dusunun, Kanada gibi bir ulkede, kurumlarin son derece kuvvetli oldugu bir ulkede uc-bes telefon ve siyasi baski ile koskoca bir ucak endustrisi yok edilebiliyor. Bunu Kanadaya yapanlar icin Turk projelerini kapatmak cocuk oyuncagi..

Niyemi? Cunki ekonomik sebeplerden dolayi. Dun Amerikanin kendi ucak endustrisini baltalamasindan yakinan Kanada, bugun bizzat Brezilyanin Embraer sirekti uzerine baski kurarak Brezilyanin Ticari jet endustrisini baltaliyor.
http://www.time.com/time/europe/magazine/article/0,13005,901030428-444957,00.html

Burokratlar heryerde burokrattir. Ve siyaset ve teknoloji hep el-ele ilerler. Problem bu, yoksa Turk muhendislerinin eksik bir tarafi yok, eksik olan siyasi irade ve motivasyon.. Teknik her problem cozulebilir, ustesinden gelinebilir, ama onemli olan bunun bedelini odemeye hazirmisiniz? Yani bir urunu 5 liraya yurt disindan almak yerine 8 liraya yurt icinde uretmeye hazirmisiniz? Boyle bir endustriye hangi hukumet gelirse gelsin destek vermeye, para yatirmaya hazirmisiniz? Ya peki muhendilseriniz? Gece gunduz calismaya hazirlarmi? Haftada 80+ saat calismaya? Ya peki isadamlariniz? Varlarini yoklarini bir hayal ugruna yatirmaya, aile hayatlarindan feda etmeye hazirlarmi? "
Canuck

Görüldüğü gibi strateji hep aynı..
Önemli olan yılmamak.Önemli olan hatalardan ( hem başkalarınınkinden hem bizimkinden) ders çıkarıp başa oynamak. Kendine güvenmek. Sabır göstermek, çalışmak.
Bu ülkede gelişimi durdurmak, moral bozmak, basit matematik hesapları yaparak kendi korkaklığına ve yılgınlığına mazeret bulup vazgeçmek ve geçirmek isteyen çok insan var. Onları yok sayıp devam etmek lazım!

Cüret eden kazanır.
bu bu kadar basit!!

[--yunus--]

doğru gelişmekte olan bir ülkeyiz üretmek şart bu devirde ya ilerlersin yada ölürsün

[141st_Süvari]

Murat Abi Şöyle Bir Durum Var.Sen 8 Liraya Mal Ettiğin Uçağın 3 Lirasını Maaş Olarak Vereceksin Zaten.Sonuçta Uçak Gene 5 Lira Olacak.ABD 2.Dünya Savaşında Onbinlerce uçak ve gemi yaptı.Maaşları Bastığı Paralardan Verdi.Ancak Hizmet Bedeli Yüksek Olduğu İçin Enflasyon Oluşmadı.Üreticiler Bu Paralarla Yeni Fabrikalar Madenler Tersaneler Açıldı.İstihdam Arttı.Bir Nevi Devlet Desteği Bunu Yapabilirsek.Bizim Önümüzden Kimse Duramaaz.

[141st_m108s]

Bu olaylar kulağımıza küpe olsun arkadaşlar. Şayet günün birinde  Ülkemiz için önemli noktaya gelirseniz ve Ülke sanaiisi için herhangi bir noktada yetki sahibi olursanız ve sizede dışarıdan birileri size gelin biz daha ucuza verelim derlerse Cevabınız şu olsun lütfen:   

[SLAM-ER]

Milgem in de sonu az daha böyle olacaktı.Biz Milgem projesine başlarken ABD bize gemilerimden ucuza satayım dedi ama biz kabul etmedik çok şükür kendi gemimizi kendimiz yaptık

[141st_Eko1]

bu adamlar ne akıllı önce ucuza veriyorlar sonra yedek parçaları dünyanın parsı aynı zamanda 20 yıl kullanıcağın için paso yedek parçalarını oradan alıyorsun 5 gemi parası çıkartıyor   bu abd batmaz tabii

[141st_Süvari]

Milgem in de sonu az daha böyle olacaktı.Biz Milgem projesine başlarken ABD bize gemilerimden ucuza satayım dedi ama biz kabul etmedik çok şükür kendi gemimizi kendimiz yaptık

http://en.wikipedia.org/wiki/Ticonderoga_class_cruiser Bize Önerilen Gemileri Bunlar Olması Lazım.Bunlar Milgemin sınıfında değil.

[Yeniceri]

Yalnız asıl ilginç olan biz gemi yapalım der demez amerika nın ucuz gemi teklif etmesi!
Sadece bu bile adamların taktiklerini net ortaya koyuyor..
Fakat burada amerika yı suçlamak yanlış. Tabii ki her ülke maksimum derecede kendi çıkarını düşünmeli. Bu saate kadar bu numarayı yediysek, veya yiyenlere göz yumduysak suçlu biziz.

[aslanbey_44]

İsmi pek bilinmez, çünkü onun adı bırakın havaalanına, ne bir sokak ya da caddeye, ne de bir parka verilmiştir.Ancak Kurtuluş Savaşı’nın hemen akabinde Mustafa Kemal Atatürk tarafından başlatılan kalkınma hamlesinin isimsiz kahramanlarından biridir Nuri Demirağ.Türkiye Cumhuriyeti demiryolları inşaatının ilk müteahhitlerinden ve Cumhuriyet devrinin ilk sayılı milyonerlerinden, kardeşi Abdurrahman Naci Demirağ ile birlikte servetlerini Türkiye’nin sanayi kalkınmasında büyük işlere yatırmış ve iş hayatının yanında geniş ölçüde hayırsever insan olarak tanınmış bir kişi.1886 yılında Sivas’ın Divriği kasabasında doğdu.Kendi kaydına göre; 56 altın (252 kağıt lira) birikmiş parası ile sigara kagıtçılığına başlamış ve “Türk Zaferi” adını verdiği bir sigara kağıdı çıkarmıştır. O acı ve karanlık günlerde “ Türk Zaferi Sigara Kağıdı” fevkalade rağbet görmüş,o zamanki adı ile Mühürdarzade Nuri Bey’e hayli para kazandırmış, 252 lirasi üç sene içinde 84000 lira olmuştur.Daha sonra, Cumhuriyet hükümeti’nin Türkiye Demiryolları ve şoseleri ile başladığı büyük imar işini benimseyerek, devlete en uygun tekliflerle müteahhitlik hayatına atılmıştır.Demirağ soyadını Atatürk bu yüzden ona vermiştir. O yıllarda vatandaşların bağışlarıyla uçak satın alabilen devlete Demirağ’ın kardeşi üç bin lira bağışta bulundu. Basın, bu bağışı bir kampanyaya dönüştürerek, ağabey Nuri Demirağ’ı da katmaya çalışarak, “Kardeşiniz üç bin lira verdi, siz de herhalde dört bin verirsiniz”dedi. Buna karşılık Nuri Demirağ “Hayır dört bin lira değil, bütün servetimi vereceğim” diyerek Türkiye’nin ilk uçak fabrikasını kurmaya girişti.
Demiryolundan Havacılığa
Demirağ, 1930′larda dünyada daha emekleme çağında olan havacılık sektörüne yatırım yapmıştır..Beşiktaş Barbaros Hayrettin İskelesinin yanında Tayyare Etüd atölyesini kurdu. Bu tayyare atölyesi kısa bir sürede dev bir fabrika haline geldi.Daha sonra Yeşilköy’de ki Elmas Paşa çiftliğini satın aldı. 1000x1300 metre boyutlarında düz bir tayyare alanı yaptırdı. Bunun bir örneği de o sıralar Avrupa’nın en modern havaalanı olan Amsterdam’da vardı.Çiftlikten tayyare alanına dönen bu alan yıllar sonra Atatürk Havalimanı olarak Dünyadaki sayılı havalimanlarından olacaktı.İstanbul fabrikalarında yapılan ilk yerli Türk Uçağı, 1941 yılı Ağustosunda Nuri Bey’in doğduğu yer olan Divriği’ye uçarak gidip gelmişti.Halkı da heyecanlandıran bu tür gösterilerin yararlı olduğunu düşünen Nuri Bey, Eylül ayında 12 uçaklık bir filoyu Bursa, Kütahya, Eskişehir, Ankara, Konya, adana, Elazığ ve Malatya rotasında uçurarak halka kendi tayyarelerimizle göklerimizi kendimizin koruyabileceğini göstermek ve onlara inanç vermek istemiştir.
Nu.D.38 tipi yolcu uçağı tamamen Türk Mühendis ve İşçilerinin ortaya çıkardıkları Türk tipi bir uçaktır. 6 kişilik yolcu uçağının, 2 adet pilot kumandası bulunmaktadır. Saatte 325 km×h hız yapabilmekte ve 1000km menzile uçabilmektedir. 1937-1938 yılı içinde Türk Hava Kurumu Nuri Bey’e 10 okul uçağı ve 65 planör siparişinde bulundu.AncakTtürk Hava Kurumu, Nuri Demirağ’ın fabrikalarına sipariş vermiş olduğu bu uçakları almaktan vazgeçmiştir. Bunun üzerine Demirağ, elinde kalan uçakların iyi ve güvenilir olduğunu ispatlamak için bir uçuş okulu kurmuş, toplam 420 pilot yetiştirmiştir. 60 bin saat uçuş yapan uçakları ise hiç kaza yapmamıştır. Bu uçakların yurtdışına satışına yasak getirilmiş, fabrikası ve havaalanı istimlak edilmiştir.Yaptığı yolcu uçağı dikkatleri üzerine çekerken, yetkililer tarafından reddedilmiştir.Demirağ, dönemin Cumhurbaşkanı ve Hükümet yetkililerine mektuplar yazarak, kurduğu uçak fabrikasının önemini anlattı ve THK’nın kararının düzeltilmesini istedi.Ancak bundan sonuç alamayınca THK’yı mahkemeye verdi. Mahkemenin atadığı bilirkişi Demirağ’ın lehinde görüş bildirmesine karşın mahkeme aleyhte karar verdi. Demirağ için artık zor günler başlamıştı. Bu karar Demirağ için sonun başlangıcı olmuştu. Mücadeleyi bırakmayan Demirağ uçaklarını yurt dışında satmayı düşünmüştü.Ancak aynı yıl Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin, “Uçaklar harp malıdır, yurt dışında satılamaz” kararı sebebiyle Demirağ, uçaklarını yurt dışında da satamayacaktı. THK’nın tüm siparişlerini iptal etmesi kararından yılmayan Demirağ, uçaklarının yeterliliğini kanıtlamak için Yeşilköy’de “Nuri Demirağ Gök Okulu” adıyla bir okul açarak pilot yetiştirmeye başladı. Demirağ yılmadan uçaklarını kendi kurduğu yatılı okulda kullandı.Çoğu memleketi Divriği olmak üzere, çok sayıda ögrenciye pilotluk eğitimi verdi.Bu öğrencilerin bütün masraflarını karşıladığı gibi, hepsine ayda 150’şer lira da burs verdi. Burada üretilen uçaklar 60 bin saatlik uçuş deneyimine ulaşarak, adeta yok olmaya mahkûm edilen fabrikasının Türkiye için önemini kanıtlıyordu. Bununla da yetinmeyen Demirağ, 1938’de yeni bir uçak modeli üretmeye girişti. Demirağ’ın Nu.D-38 adını verdiği bu çift motorlu uçak, barışta yolcu uçağı, savaşta bombardıman uçağı olarak kullanılacaktı.Saatte 270 kilometre hıza ulaşan bu model 5500 metre yüksekliğe çıkabiliyordu. Bu modelle Demirağ, Dünya Uçak Sanayisi’ninde dikkatlerini üzerine çekti ve Dünya Havacılığı Yolcu Uçakları Sınıfına alındı.THK ise, Demirağ’ın altıı tane ürettiği bu uçağı, yolcu uçağı kategorisinde değerlendirmediği için satın almadı. Demirağ’ın uçak fabrikası kapanmak zorunda kalmışsa, Sultan IV. Murad’ın rivayet edildiği üzere Hezarfen Ahmet Çelebi için ‘Bu adem pek havf edilecek (korkulacak) bir ademdir, her ne murad ederse elinden gelür, böyle kimselerin bekaası caiz değil’ diye sarfettiği bu sözlerin aynısının Nuri Bey içinde dönemin yetkililileri tarafından söylendiği ve düşünüldüğü muhakkaktır. Türk Havacılığın efsane ismi Nuri Demirağ 13 Kasım 1957 yılında vefat etti. Biz Türk Milleti olarak Demirağ’ın çizdiği yoldan devam edip, Türk Havacılığının geliştirilmesi için elimizden geldiğince mücadele edeceğiz.
Huzur içinde yat Nuri Demirağ…