Avrupa hava kuvvetlerinin gelecek nesil taktik, lojistik hava ulaştırma ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yedi Avrupa ülkesinin katıldığı A400M programında önemli adım!
Avrupa ülkelerinin havacılık sanayilerini temsil eden AIRBUS, EADS-CASA, FLABEL ve ülkemizi temsilen TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.’nin katılımı ile tasarımına 2003 yılında başlanan Avrupa’nın en büyük ve modern askeri ulaştırma uçağının ilk prototipi tamamlandı ve uçağın nihai montajının yapıldığı Sevilla/İSPANYA’da ilk kez görücüye çıktı.
NATO’nun Avrupalı üyelerinin bir ihtiyaç olarak 90’lı yıllarda konseptini oluşturduğu stratejik ulaştırma uçağı ihtiyacı, o tarihlerde “Geleceğin Büyük Uçağı” (Future Large Aircraft – FLA) olarak anıldı. Daha sonra A400M uçağı olarak tasarım çalışmalarına başlandı. A400M programı çerçevesinde kurucu ülkelere toplam 180 uçak (Almanya: 60, Belçika: 7, Fransa: 50; İngiltere: 25, İspanya: 27, Türkiye: 10) üretilerek teslim edilecektir. Türk havacılık ve uzay sanayini temsilen TUSAŞ projenin başlangıcından itibaren tasarım ve üretim faaliyetlerinde görev ve sorumluluk almıştır.
Bugün, İspanya’nın Sevilla şehrinde, bir araya getirilerek son montajı yapılan uçağın değişik bölümleri, bu ortaklığı oluşturan ülkelerin havacılık şirketlerinde üretilerek Sevilla’deki son montaj tesisine getirilmektedir. Bu yaz sonunda ilk uçuşunu gerçekleştirilecek olan A400M uçağının sanayi grubunda, Almanya’dan Airbus-Germany, İngiltere’den Airbus-UK, Fransa’dan Airbus-France, Belçika’dan FLABEL, İspanya’dan EADS-CASA, ve Türkiye’den TUSAŞ Ana Yüklenici grubu olarak işbirliğini yürütmektedir.
Başta Türk Hava Kuvvetleri olmak üzere, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin milli, NATO ve Birleşmiş Milletler kapsamındaki taktik ve stratejik ulaştırma ihtiyacının karşılanmasında önemli roller üstlenecek olan A400M uçağı; 136.5 ton azami kalkış ağırlığı, 37 ton azami faydalı yük taşıma kapasitesi, 555 km/saat (0,72Mach) seyir hızı, 20 ton faydalı yük ile 6.500 km azami menzili, 9.500m seyir irtifasına sahip, kargo bölümünde 120 komando/paraşütçü veya 66 sedye ile 10 sıhhi personel veya 2 helikopteri taşıyabilen, havadan paraşütçü ve yük atabilen modern bir ulaştırma uçağı olarak tasarlanmıştır.
Türkiye’nin satın alacağı 10 adet A400M uçağına karşılık Airbus Military SL ortağı olan TUSAŞ’ın sorumlu olduğu iş paketleri, uçağın yapısal ve sistem iş paketlerinin belli bölümlerinin tasarım ve üretimini içermektedir. (Yapısal İş Paketi: ön-orta gövde, “aileron” ve “spoiler”, paraşütçü kapıları, acil çıkış pencereleri, kuyruk konisi ve arka gövde üst kısmı, Sistem İş Paketi: ışıklandırma ve su/atık sistemlerinin tasarım ve imalatı.)
TUSAŞ’ın böyle bir projede başlangıçtan itibaren rol alması; bir yandan Ülkemiz havacılık sanayisinin geldiği olgunluk düzeyini tüm dünyaya göstermekte, diğer yandan Ülkemizin kazanmakta olduğu teknolojik ihraç gücünü kanıtlayan somut bir örnek teşkil etmektedir.
Devletimizin bu tür proje modellerine katılması gerçek anlamda milli havacılık sanayisinin yükselmesi için çok önemli bir adım olmuş ve bu sayede TUSAŞ tasarım alanında çok önemli adımlar atılmıştır. A400M projesi ile TUSAŞ; “Resimden-Üretime” teknolojisinden, “Tasarımdan-Üretime” teknolojisine geçmiştir.
Türk sanayisinin Avrupa havacılık sanayisine entegrasyonu yönünde atılan en önemli adımı oluşturan A400M Programı ile TUSAŞ, Avrupa ile sanayi alanında eşit düzeyli bir ortaklık tesis etmekte ve Avrupa havacılık sanayisinin ayrılmaz bir endüstriyel ortağı statüsüne kavuşmaktadır.
Program, Türk havacılık sanayisinin tasarım, geliştirme, üretim ve satış sonrası destek süreçlerinin tümünde yer alacağı ve tasarım telif haklarına sahip olacağı ilk küresel ölçekli program olması nedeniyle büyük önem taşımaktadır.
A400M projesinde edinilen tecrübe ve sağlanan güven nedeniyle artık TUSAŞ, dünyanın belli başlı havacılık şirketleriyle tasarım ve büyük boyutlu üretim projelerinde sorumluluk almaya hazır hale gelmiştir. Bunun somut belirtileri olarak büyük havacılık şirketlerinin yeni geliştirmekte olduğu ticari uçak projelerinde işbirliği çalışmalarına şimdiden başlanmış bulunmaktadır.
Bugün “Tanıtım Töreni” (Roll-Out Ceremony) ile tüm dünyaya tanıtılan A400M uçağı, önümüzdeki yıldan itibaren seri üretime geçerek ülkelerin Hava Kuvvetlerinin envanterinde yer almaya başlayacaktır. Yetenekleri görüldükçe de satış sayıları yükselecek ve her bir ilave satış, ilave ihracat olarak ülkemize katma değer, istihdam ve ihracat potansiyeli olarak dönecektir.
Daha şimdiden bu uçağa olan ilgi artmaya başlamış ve Güney Afrika Cumhuriyeti (
ve Malezya (4) daha şimdiden 12 uçak siparişi vermiş, başlangıçta 180 olan uçak siparişi 192’yi bulmuştur.
Kaynak :
www.tai.com.tr / 26 Haziran 2008
